IP Adresi Sınıfları ve Subnet Mask Nedir ?

İpconfig yaptığımız zaman subnet mask (alt ağ maskesi) isimli bir değer görürüz.Subnet mask değeri temelde bir ağ ortamında 2 cihazın aynı ağda olup olmadığına bakmak için ve subnetting(alt ağlara ayırma) işlemleri için kullanırız.Şimdi bizim burada gördüğümüz değer 255.255.255.0 ve muhtemelen sizin de o şekilde 🙂 Peki her yer subnet mask değeri aynı mı? Hayır işte bu yüzden IP Class’larına bakmamız lazım.

IP SINIFLAR VE ARALIKLARI

Zamanında bu arkadaşlar demiş ki çok IP var olmuyor böyle biz bunları kategorize edelim.Belirli sınıflara ayıralım ve her sınıfın kendine ait bazı farklı özellikleri olsun demişler.

Class A :0.0.0.0 – 127.255.255.255 arasındaki ip adresleri. 

Class B:128.0.0.0 – 191.255.255.255 arasındaki ip adresleri. 

Class C:192.0.0.0 – 223. 255.255.255 arasındaki ip adresleri. 

Class D:224.0.0.0 – 239. 255.255.255 arasındaki ip adresleri. 

Class E:240.0.0.0 – 255. 255.255.255 arasındaki ip adresleri. 

Her ip sınıfının subnet maskıda belirlenmiştir buna göre;

A sınıfı için subnet mask: 255.0.0.0,
B sınıfı için subnet mask: 255.255.0.0,
C, D, E sınıfları için subnet mask: 255.255.255.0 ‘dır. 

NOT: Bir ip adresi yada protokol sınıfından bağımsız olarak bir subnet mask ile .alışıyor veya çalışabiliyorsa “classless” aksi durumda “classfull” denir. 

Şimdi burada şöyle bir kural yok.A sınıfı adresleride ille de subnet mask 255.0.0.0 olucak diye bir şey yok.Bunlar varsayılan değerledir.Subnetting kısmından bunu ne anlama geldini göreceğiz.Tıpkı proğramla dillerinde olduğu gibi int bir değişken tanımladığımızda herhangi bir deger atamazsak 0 değerini alması gibidir.Buradan java’ya selam olsun 🙂

IP SINIFLARININ ÖZELLİKLERİ:

Aşağıda yer alan üç IP adres bloğu yerel alan ağlarında kullanılmak üzere ayrılmıştır.10.0.0.0 – 10.255.255.255 (10.0.0.0/8 – 10.0.0.0 maske 255.0.0.0)172.16.0.0 – 172.31.255.255 (172.16.0.0/12 – 172.16.0.0 maske 255.240.0.0)192.168.0.0 – 192.168.255.255 (192.168.0.0/16 – 192.168.0.0 maske 255.255.0.0)

Eğer firmanız internete hiçbir şekilde çıkmıyorsa istediğiniz ip adresini kullanabilirsiniz fakat çıkıyorsa bu ip adresi belki de sizin o an ziyaret etmek istediğiniz bir sitenin ip adresi olabilir ve siz browser’ınız a sitenin adını yazdığınız da bir sonuç alamazsınız. Zira ip adresi sizinle aynı networkte. 

Yerel networkler de ip adresi manuel olarak static konfigüre edilebileceği gibi örneğin DHCP gibi bir yazılımla dinamik olarak da dağıtılabilir. 

Ip adreslerinin dağıtılması sırasında subnet maskların standar verilmesi ciddi sorunlara sebep olacaktı. Örneğin bir ISP firması söz gelimi 150 adet ip adresi almak istiyorsunuz. Bu durum standart subnet mask kullanılarak size verilebilecek minimum ip sayısı 255’dir. Daha vahim bir senaryo ise siz söz gelimi 500 tane ip adresi isteseniz ortaya çıkar çünkü o zaman size verilebilecek minimum ip sayısı 255*255 = 65025 ‘ dir. 

Bumun önüne geçebilmek için yapılabilecek tek şey ise subnet masklar ile oynamaktan geçer. Bu sayede networkler sub-networklere bölünebilir ve ip israfın biraz olsun azalabilir. 

Bu IP adres blokları yerel alan ağlarında kullanılmak üzere tahsis edilmiştir (Dünya üzerinde tekil değildirler) ve geniş alan ağlarında internet servis sağlayıcılar tarafından yönlendirilmezler. Bu nedenle bu IP ağlarından internete çıkarken gerçek IP adreslerine NAT yapılır

Subent Mask İle Hesaplamalar

Subnet mask değeride tıpkı IP adresinde yaptıgımız gibi Binary sistemeine dönüştürülmekte.Şimdi Binary sistemine çevirmeyi ögrenmiştik.Aynı şekilde subnet mask değerinıde dönüştürelim.

Şimdi ipconfig yaptıgımzıda ki subnet mask değerimizi dönüştürelim.Önceden ne demiş burada ki değerlerin toplama 255 ediyordu bunu unutmadık ve o yüzden hemen geldim hepsinin altına 1 koydum.

1 1 1 1 1 1 1 1

Son durum bu şekilde:

255. 255 255 0

—————– ——————- —————– —————–

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 0 0 0 0 0 0 0 0

Şimdi bir de ip adresimizi dönüştürelim binary sistemeine bir kez daha 🙂

İP ADRESİ BİNARY OLARAK:

192 168 1 5

———————- ——————- —————— —————-

1 1 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 0 1

SUBNET MASK BİNARY OLARAK:

255. 255 255 0

—————– ——————- —————– —————–

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 11 0 0 0 0 0 0 0 0

Şimdi sıra geldi AND işlemi yapmaya.AND işlemi logic (mantıksal) çarpma işlemidir.Bilgisayarlar ip adresi ile subnet mask değerini aslında arka planda AND işlemi yapar işte AND işleminde çıkar sonuca biz NETWORK ID diyoruz.Her netwrokün bir ID’ ye sahiptir.Bağlı olduğu network ıd’sine göre hangi ağda olduğunu ve kimlerle haberleşebileceğini bilir.Hadi şimdi bizde AND işlemini yapalım ve network ID mizi bulalım.

IP: 1 1 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 0 1

SUBNET : 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 0

AND işlemi ile bilgdimiz çarpma işlemi yapıyoruz burada.Çıkan sonuç network ID .

NETWORK ID: 1 1 0 0 0 0 0 0 1 0 1 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0

Şimdi bu çıkan sonucu Decimal sisteme dönüştürelim ve netwrok ID mi görelim.Her bir okteti yine aynı şekilde şemanın altına yazıyorum.

1 1 0 0 0 0 0 0 

(192 buldum)

1 0 1 0 1 0 0 0 

(168 buldum)

0 0 0 0 0 0 0 1

(1 degerını buldum)

0 0 0 0 0 0 0 0 

(0 degerını buldum)

Şimdi buldugumu bu değerleri yanyana koyalım.

NETWORK ID: 192.168.1.0

Tamam şimdi Network ID mi buldum.Buldum ama elime ne geçti 🙂 Hangi networke ait olduğumuzu bulduk.Bunu ileride daha iyi anlayacaksınız.Network ID yı aparman adı olarak düşünebilrisiniz 🙂

Dikkat ettiyseniz 192.168.1.5 ve Subneti (255.255.255.0) olan bir ağda aslında ortaya çıkan ilk değer yani 192.168.1.0 netwrok ID si oldu.Genel olarakta böyle oluyor bir networkte ilk değer o networkün ID sını verir.Peki ya son değer nedir ? Brodcast!

BRODCAST ADRESİ (Yayın Adresi)

Brodcast bir ağ üzerinde konak bilgisayarlara gönderilen paketlere verilen isimdir.Bir paketin ağda ki tüm bilgisayarlara gönderilmesini sağlar.Örnegin bir pc dhcp’den ip adresi alırken bordcast brodcast mesajı yayar.Router cihazları brodcast mesajlarını geçirmezler.Bizim burada brodcast adresimiz 192.168.1.255 oldu.Peki bu değer nasıl bulduk ? Kısaca şöyle özetliyelim 255.255.255.0 subnet maskı kullandığımız için ve Network ID’si 192.168.1.0 olduğu için.Kısacası son oktet max 255 değerini aldığı için her networkte son ip adresi o nerworkün Brodcast adresidir.Sakın bunu ezberlemye kalkmayın her zaman brodcast 255 miş gibi zanneteyin.Subnetting konusunda bunları daha iyi anlaycaksınız.

Peki Bizim Networkümüzde ki IP Sayısı Kaçtır?

Networkümüzde IP sayısını bilmeden iş yaparsak 300 tane bilgisayar aldığımızda hüsranla karşılaşırız 🙂 Şimdi host yani ağımızda dağıtılacak Max İP sayısını hesaplamadan önce şunu bilmeniz lazım.Network ID IP ve Brodcast IP adresi kesinlikle hiçbir istemciye atanamaz.Statik olarak vermeye kalksanız dahi (Mesela Brodcast adresim bu 192.168.1.255) ağınıza register olmaz .

O yüzden her ağ da en az 1 adet network ID ve Brodcast IP adresi olduğu için hesaplamaya -2 den başlarız.

Şimdi gelelim hesap işlerine .Bizim şuan aralığımız şu :

192.168.1.0 dan 192.168.1.255 (Max 255 olur her zaman için)

Şuan 256 adet İP adresi mevcut.Sizce 256 adet cihaz mı bağlanabilir ? Hayır.

Network ID mi temsil eden IP adresimi (192.168.1.0) ve Brodcast adresimi (192.168.1.255)

ağımda dahil olmak isteyen istemcileri veremediğim için sayı 254 oldu .Bir standart bir ağ ortamında en az 1 adet modem router olduğunu düşünürsek aslında o da 192.168.1.1 aldı.Tabi isterse modem/router ayarından 1.10 da verebiliriz o önemli değil.1 adet IP adersimizi de modem/router kaptı. Kaldı 253 adet host sayısı 🙂 Hesaplamalarda modem rouer genelde dahil edilmez ve -2 olarak hesaplanır burada örnek amaçlı yazdım unutmayın 🙂

Leave a Reply

*